Ενότητα Άγρια Ζωή
Χαμαιλέων ο πρίγκηπας του καµουφλάζ
Ένα κρύο βράδυ του περασµένου χειµώνα, σε µια φιλική συντροφιά ανάµεσα σε συζητήσεις και διηγήσεις για περιπέτειες και περιπλανήσεις σε τόπους µακρινούς και εξωτικούς ,τόπους που εξάπτουν την φαντασία και ανοίγουν την όρεξη για δράση , κάποιος απο την παρέα, µε µια του φράση µόνο, µας άφησε κεραυνόπληκτους. Ο πρίγκηπας του "καµουφλάζ" το πιο εντυπωσιακό ερπετό της γης, ο χαµαιλέοντας και συγκεκριµένα ο αφρικανικός χαµαιλέοντας βρίσκεται και στην Ελλάδα. Ναι, ναι στην Πελοπόνησσο. Ύστερα απο αυτήν την δήλωση και την αµηχανία των πρώτων λεπτών οι ερωτήσεις άρχισαν να πέφτουν βροχή. Πού ακριβώς , αν ειναι εξακριβωµένο, πότε και πώς.
Στην λιµνοθάλασσα της Γιάλοβας σε µια έκταση περίπου 6000 στρεµµάτων σε ενα εντυπωσιακό φυσικό περιβάλλον έχει το βασίλειο του ο "µικρός πρίγκηπας". Πρόκειται για εναν υγρότοπο που αγκαλιάζει θερµά το θαλασσινό νερό καθώς και τα γλυκά νερά των ποταµών Τυφλοµύτη και Ξερολάγκαδου. Αποτελεί έναν απο τους σπουδαιότερους σταθµούς µεταναστευτικών πουλιών µε καταγραφές περίπου 260 ειδών καθώς και της θαλάσσιας χελώνας caretta-caretta.Ο υγρότοπος της λιµνοθάλασσας προστατεύεται απο την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, έχει χαρακτηριστεί ως αρχαιολογικός χώρος και ο όρµος της Βοιδοκοιλιάς θεωρείται τοπίο απαράµιλλου φυσικού κάλλους.
Επιστροφή όµως στον πρωταγωνιστή µας, τον αφρικανικό χαµαιλέοντα. Χαµαιλέοντας της οικογένειας "chamaeleonidae" παγκοσµίως γνωστός για την ικανότητα του να αλλάζει χρώµα, για την κολλώδη µακριά γλώσσα του, και για τα µάτια του, τα οποία µπορούν να βλέπουν ταυτόχρονα προς διαφορετικές κατευθύνσεις προσφέροντας του στερεοσκοπική όραση. Το ονοµά του, το πήρε απο τους αρχαίους Έλληνες και προέρχεται απο την σύνθετη λέξη "χάµαι" και "λέων". Σαν τις σειρήνες του Οδυσσέα µαγεύουν τους παρατηρητές τους µε την καταπληκτική τους ισορροπία, την υποµονή τους, την ευστοχία τους και δικαίως αποτελούν τα θαυµαστά µέλη µιας οικογένειας ερπετών που υπάρχει στη Γη εδώ και 200 εκατοµµύρια χρόνια. Κύριο τόπο κατοικίας τους αποτελεί η Αφρική, η Μαδαγασκάρη όπου έχουν παρατηρηθεί τα µισά σχεδόν απο τα 160 είδη παγκοσµίως, αλλά και η Ινδία η Σρι Λάνκα και η Νότια Ευρώπη. Ο εντυπωσιακά µικρότερος χαµαιλέοντας στον κόσµο µε µήκος µόλις 1.5 εκατοστά βρίσκεται στο όρος mulanje στο Μαλάουι, χώρα της Αφρικής ενώ ο µεγαλύτερος φτάνει τα 55 εκατοστά. Οι χαµαιλέοντες συνήθως αλλάζουν το χρώµα τους ανάλογα µε το φυσικό περιβάλλον στο οποίο βρίσκονται χωρίς όµως αυτό να αποτελεί και την µοναδική πραγµατικότητα καθώς διάφοροι άλλοι παράγοντες επιδρούν στην αλλαγή χρώµατος όπως η ψυχολογική τους διάθεση, το φως, η θερµοκρασία, η επικοινωνία καθώς και η µεγάλη τους αδυναµία για καβγάδες.
Οι χαµαιλέοντες διαθέτουν απίστευτα µακριά γλώσσα η οποια µερικές φορές ξεπερνά το µήκος του σωµατός τους. Με καταπληκτική ταχύτητα εκτοξεύει την κολλώδη γλώσσα του προς το θήραµά του αρπάζοντας και φέρνοντας το αστραπιαία µέσα στο στόµα του, όπου µε τα δυνατά σαγόνια το συνθλίβει, δίνοντας έτσι την δυνατότητα και στον πιο µικρό χαµαιλέοντα να καταπιεί κατά πολύ µεγαλύτερά του θηράµατα, όπως ακρίδες και αλογάκια της Παναγίας. Οι περισσότεροι χαµαιλέοντες γεννούν αυγά σε φωλιές που φτιάχνουν µέσα στο χώµα και όπου παραµένουν τα αυγά θαµµένα για 9 µήνες µεχρι να εκκολαφθούν. Υπάρχουν όµως κάποια είδη όπως ο "chameleon jacksonii" που γεννά µωρά. Οι νεογέννητοι χαµαιλέοντες είναι εξαιρετικά ανεξάρτητοι καθώς οι γονείς έχουν αποµακρυνθεί απο τις φωλιές τους πολύ πριν εκκολαφθούν οι νεοσσοί. Κύρια διατροφή του χαµαιλέοντα αποτελούν διάφορα είδη εντόµων όπως ακρίδες, γρύλλοι, σκαθάρια, αλλά µεγαλύτεροι σε µέγεθος χαµαιλέοντες έχουν καταγραφεί να τρέφονται και µε µικρά πουλιά. Η λιµνοθάλασσα της Γιάλοβας αποτελεί το µοναδικό µέρος της Ευρώπης οπου βρίσκεται και ζει ο αφρικανικός χαµαιλέοντας µήκους περίπου απο 16-22 εκατοστά.
Μύθος της περιοχής αναφέρει πως ο ερχοµός του πρώτου χαµαιλέοντα στον τόπο έχει τις ρίζες του πολύ βαθιά στο παρελθόν την εποχή που το εµπόριο µε την Αίγυπτο βρισκοταν σε άνθηση. Λέγεται λοιπόν πως κάποιος απο τους εµπόρους έφερε µαζί του το σαγηνευτικό ερπετό σαν κατοικίδιο και ετσι ξεκίνησαν όλα. Άλλοι πάλι ισχυρίζονται πως κάποιος τρύπωσε τυχαία σε κάποια κάσα µε τα µεταφερόµενα εµπορεύµατα.Περίπου 400 απο τα γοητευτικά µικρά ερπετά ζουν στην περιοχή και δυστυχώς απειλούνται µε εξαφάνιση καθώς οι κίνδυνοι που παραµονεύουν είναι πάρα πολλοί. Ζουν δυστυχώς 1-2 χρόνια και γεννούν τα αυγά τους σε φωλιές που φτιάχνουν µέσα στην άµµο κάθε Φθινόπωρο. Γύρω στα 40 µε 50 αυγά θαβονται κάθε φορά στην άµµο , αλλά δυστυχώς πολύ λίγα από αυτά θα έχουν την τύχη να εκκολαφθούν καθώς οι φυσικοί τους εχθροί είναι πάρα πολλοί. Οι πιο συνηθισµένοι είναι οι αλεπούδες, τα κουνάβια, οι σκύλοι καθώς και οι γάτες που σκάβουν τις φωλιές και καταβροχθίζουν τα αυγά.
Η µοίρα όµως είναι το ίδιο σκληρή και για τους ενήλικες χαµαιλέοντες καθώς ο άνθρωπος αποτελεί µεγάλη απειλή για το συγκεκριµένο είδος. Η περιοχή ειναι παραθαλάσσια και οι µαγευτικές καταγάλανες παραλίες αποτελούν πόλο έλξης για τους τουρίστες. Οι µεγάλες ταχύτητες που αναπτύσσουν τα αυτοκίητα έχουν σαν αποτέλεσµα την µείωση κατα 15% περίπου του πληθυσµού των χαµαιλεόντων καθώς προσπαθούν να διασχίσουν την λεωφόρο. Όπως αναφέραµε και πριν, οι χαµαιλέοντες είναι εξαιρετικά αργοί και πάρα πολύ εύκολα µπορεί να τους πλησιάσει ο καθένας και να έρθει σε άµεση επαφή µαζί τους .Έτσι πάρα πολλοί δυστυχώς τους πιάνουν, παράνοµα βέβαια, και τους πουλούν σε µαγαζιά µε κατοικίδια, κάτι που αποβαίνει µοιραίο για αυτούς εφόσον η διαµονή και η προσαρµογή τους εκτός φυσικού περιβάλλοντος ειναι εξαιρετικά δύσκολη και απαιτεί πολυ µεγάλη φροντίδα και προσοχή.
Οι περισσότεροι πεθαίνουν λίγους µήνες µετά την πωλησή τους. Η ευαισθητοποίηση µας, θα πρέπει να ειναι άµεση, γιατί είναι κρίµα ένα τόσο γοητευτικό και συνάµα ένα από τα πιο σπάνια είδη ερπετών της Ευρώπης να χάνεται έτσι άδικα απο την αδιαφορία και την πλεονεξία του ανθρώπου. Η αρµονική συνύπαρξη της άγριας ζωής των υγροτόπων και του ανθρώπου επιβάλλεται και ειναι χρέος καθενός µας. Ας κλείσουµε µε την ευχή, η ευλογία της οµορφιάς, που τόσο απλόχερα χάρισε το σύµπαν σε αυτόν τον τόπο να εξακολουθεί να µαγεύει και τις επόµενες γενιές και το βασίλειο του χαµαιλέοντα να σφύζει από ζωή για πάντα.
Κείμενο: Tonia Bhatti
Φωτογραφία: Ijaz Bhatti
Φωτογραφία: Ijaz Bhatti
Εγγραφή: Δευ. 10/01/2011
Σύνδεσμος άρθρου
Σύνδεσμος άρθρου